Poprawmy powietrze w Gminie Zator – sprawdź aktualne wymagania dotyczące źródeł ciepła w nieruchomościach i możliwości dofinansowania

Poprawmy powietrze w Gminie Zator – sprawdź aktualne wymagania dotyczące źródeł ciepła w nieruchomościach i możliwości dofinansowania

Poprawa jakości powietrza jest wspólnym zadaniem mieszkańców, samorządu i całego województwa. W związku z obowiązkami wynikającymi z Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego Gmina Zator prowadzi działania informacyjne i edukacyjne dotyczące m.in. wymagań uchwały antysmogowej, wymiany nieefektywnych źródeł ogrzewania oraz możliwości uzyskania dofinansowania.

Celem tych działań jest przede wszystkim dostarczenie mieszkańcom wiedzy o tym,:

1. jakie kotły na paliwo stałe można stosować w Małopolsce (w tym w Gminie Zator)?
2. co zrobić, jeżeli posiada się stary kocioł na paliwo stałe?
3. jakie wybrać nowe źródło ciepła?
4. czy i z jakich programów można uzyskać dofinansowanie?
5. jakie obowiązki należy spełnić po wymianie źródła ciepła?
6. gdzie szukać informacji?

Jakie kotły na paliwo stałe można stosować w Małopolsce (w tym w Gminie Zator)?

W Gminie Zator, podobnie jak w całej Małopolsce, obowiązuje uchwała antysmogowa dla województwa małopolskiego. Określa ona m.in. wymagania dotyczące kotłów, pieców i innych urządzeń, w których spalane są paliwa:

• kotły pozaklasowe nie są dopuszczone do użytkowania od 01.05.2024 r.

Do kotłów pozaklasowych zaliczane są kotły poniżej klasy 3 oraz kotły na paliwo stałe, które nie posiadają dokumentacji w postaci np. dokumentów zakupu/montażu, instrukcji obsługi, karty produktu, informacji od producenta (tabliczka znamionowa nie jest wystarczająca do potwierdzenia klasy kotła).

• kotły klasy 3 i 4 można użytkować tylko do 31.12.2026 r.,
• kotły klasy 5 użytkowane przed 1 lipca 2017 r. mogą być eksploatowane do końca ich żywotności,
• nowe kotły na paliwa stałe spełniające wymagania ekoprojekt oraz dodatkowe wymagania uchwały antysmogowej mogą być eksploatowane do końca ich żywotności.

W przypadku nowych kotłów na paliwa stałe należy pamiętać, że dozwolone są kotły z certyfikatem ekoprojekt (ecodesign) z automatycznym podajnikiem paliwa oraz brakiem możliwości wyposażenia kotła w ruszt awaryjny. Wyjątek w zakresie automatycznego podajnika stanowią kotły zgazowujące. Nie oznacza to jednak, że każdy kocioł zgazowujący jest automatycznie dopuszczony do instalacji – konkretny model musi spełniać wszystkie pozostałe wymagania obowiązujące w Małopolsce.

Ważne!

Przepisy dotyczące urządzeń grzewczych nie są takie same w całej Polsce. Poszczególne województwa (tak jak Małopolska) mogą posiadać własne uchwały antysmogowe, które wprowadzają dodatkowe obostrzenia. Oznacza to, że przy wyborze urządzenia trzeba sprawdzić dodatkowe wymagania wynikające z lokalnych przepisów.

Co zrobić, jeżeli posiada się stary kocioł na paliwo stałe?

W pierwszej kolejności warto sprawdzić jego klasę. Informację tą można znaleźć m.in.:

• na tabliczce znamionowej kotła,
• w dokumentacji technicznej,
• w dokumentach zakupu,
• u producenta lub instalatora.

Jeżeli okaże się że kocioł już nie powinien być eksploatowany lub termin jego wymiany się zbliża, to nie warto odkładać wymiany. Trzeba wybrać nowe, odpowiednie źródło ciepła, sprawdzić możliwości dofinansowania, przygotować inwestycję i znaleźć wykonawcę.

Jakie wybrać nowe źródło ciepła?

Wymiana starego kotła jest dobrą okazją do zastanowienia się nad sposobem ogrzewania domu na kolejne lata. Warto rozważyć przede wszystkim rozwiązania wykorzystujące energię elektryczną i odnawialne źródła energii, w szczególności pompy ciepła, a także – w odpowiednich warunkach – instalacje fotowoltaiczne. Jeżeli pompa ciepła nie okaże się odpowiednim rozwiązaniem dla danego budynku, można również rozważyć nowoczesny kocioł na biomasę, np. kocioł na pellet lub kocioł zgazowujący drewno.

Pompa ciepła

Pompa ciepła wykorzystuje energię znajdującą się m.in. w powietrzu lub gruncie i przy wykorzystaniu energii elektrycznej dostarcza ciepło do budynku. Jej dużą zaletą jest brak spalania paliwa w miejscu użytkowania. Nie trzeba więc magazynować węgla czy drewna ani usuwać popiołu.

Przed zakupem pompy ciepła warto jednak sprawdzić, czy budynek jest odpowiednio przygotowany. Znaczenie ma m.in. jego ocieplenie, stan instalacji grzewczej oraz zapotrzebowanie na ciepło. Dlatego decyzję o zakupie urządzenia najlepiej poprzedzić analizą potrzeb konkretnego budynku.

Jeżeli pompa ciepła ma być objęta dofinansowaniem z programu „Czyste Powietrze” musi być umieszczona na liście ZUM (Lista Zielony Urządzeń i Materiałów).

Kocioł na biomasę

Dla części budynków rozwiązaniem może być również kocioł na biomasę, np. kocioł na pellet albo kocioł zgazowujący drewno.

Trzeba jednak pamiętać, że w Małopolsce obowiązują dodatkowe wymagania wynikające z uchwały antysmogowej. Dotyczą one m.in. konstrukcji i sposobu podawania paliwa. Dlatego przed zakupem konkretnego modelu należy sprawdzić jego parametry oraz zgodność z aktualnymi wymaganiami wynikającymi z uchwały antysmogowej.

Jeżeli kocioł na biomasę ma być objęty dofinansowaniem z programu „Czyste Powietrze” musi być umieszczona na liście ZUM (Lista Zielony Urządzeń i Materiałów).

Ważne!

Lista ZUM i uchwała antysmogowa to dwie różne rzeczy.

Lista ZUM odpowiada na pytanie: Czy dane urządzenie spełnia wymagania programu „Czyste Powietrze” i może być objęte dofinansowaniem?

Uchwała antysmogowa odpowiada natomiast na pytanie: Czy dane urządzenie można legalnie użytkować lub zainstalować w Małopolsce?

Dlatego samo znalezienie urządzenia na liście ZUM nie oznacza automatycznie, że można je zainstalować w każdym miejscu w Polsce.

Fotowoltaika

Instalacja fotowoltaiczna pozwala produkować energię elektryczną ze słońca. Może być szczególnie interesującym rozwiązaniem w budynkach, w których energia elektryczna jest wykorzystywana również do ogrzewania, np. przez pompę ciepła.

Połączenie pompy ciepła i fotowoltaiki może zwiększyć wykorzystanie energii produkowanej na własne potrzeby. Trzeba jednak pamiętać, że każdą instalację należy dobrać indywidualnie do budynku i zużycia energii.

Pomyśl o całym budynku, nie tylko o piecu

Wymiana źródła ciepła to nie wszystko. Jeżeli budynek jest słabo ocieplony, znaczna część wyprodukowanego ciepła może uciekać przez ściany, dach, podłogę, okna i drzwi. Dlatego przy planowaniu inwestycji warto rozważyć termomodernizację, czyli np.:

• ocieplenie ścian i dachu,
• poprawę izolacji podłóg,
• wymianę nieszczelnych okien i drzwi,
• modernizację instalacji centralnego ogrzewania,
• zastosowanie odpowiedniego sterowania ogrzewaniem.

Dobrze zaplanowana termomodernizacja może poprawić komfort cieplny mieszkańców i ograniczyć zużycie energii.

Czy i z jakich programów można uzyskać dofinansowanie?

Wymiana źródła ciepła i termomodernizacja mogą być kosztowne. Dlatego przed rozpoczęciem prac warto sprawdzić dostępne programy wsparcia.

Gminny program udzielania dotacji do wymiany starych źródeł ciepła

Gmina Zator prowadzi działania wspierające mieszkańców w zakresie wymiany źródeł ogrzewania.

Aktualne informacje dotyczące zasad i warunków gminnego wsparcia, naborów oraz wymaganych dokumentów dostępne są na stronie Gminy Zator. Warto wziąć pod uwagę, że gminny program udzielania dotacji można łączyć z Programem „Czyste Powietrze”.

Przed rozpoczęciem inwestycji należy sprawdzić aktualne zasady programu.

Program „Czyste Powietrze”

Program „Czyste powietrze” jest to ogólnopolski program pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska i jest realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz z szesnastoma funduszami wojewódzkimi. W Małopolsce jest realizowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Urząd Miejski w Zatorze jest partnerem tego Programu dzięki czemu mieszkańcy Gminy Zator mogą skorzystać z pomocy Punktu Konsultacyjno-Informacyjnego Programu, który funkcjonuje w Urzędzie.

Program wspiera przedsięwzięcia związane z poprawą efektywności energetycznej budynków, w tym m.in. wymianę nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizację.

Aktualne zasady programu należy zawsze sprawdzić przed rozpoczęciem inwestycji, ponieważ wymagania i zakres dofinansowania mogą się zmieniać.

Jakie obowiązki należy spełnić po wymianie źródła ciepła?

Po wymianie źródła ciepła należy pamiętać o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Jest to baza dany Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB), która gromadzi informacje o źródłach ciepła i spalania paliw w budynkach.

Ważne!

W przypadku zmiany źródła ciepła należy złożyć nową deklarację CEEB obejmującą wszystkie istniejące w nieruchomości zainstalowane źródła ciepła. GUNB wyraźnie wskazuje, że każda zmiana źródła ciepła wymaga złożenia nowej deklaracji.

Zgodnie z ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, nową deklarację należy złożyć w terminie 14 dni od momentu zaistnienia zmiany. Można to zrobić elektronicznie za pośrednictwem systemu ZONE albo w formie papierowej za pośrednictwem Urzędu Miejskiego w Zatorze.

Gdzie szukać informacji?

Mieszkańcy Gminy Zator mogą skorzystać z pomocy Ekodoradcy w Urzędzie Miejskim w Zatorze (32-640 Zator, Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego 1, pok. 113, telefon 33 841 22 15 wew. 28)

Warto również zapoznać się z informacjami przygotowanymi przez:

• Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
• Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy
• Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
• Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie
• Główny Urząd Nadzoru Budowlanego

Wspólnie możemy zadbać o czystsze powietrze, większy komfort mieszkańców i mniejsze zużycie energii.