„Future Without Borders – Building Europe Together”
(Przyszłość bez granic – Budujemy Europę Razem)
Wprowadzenie
Projekt „Future Without Borders – Building Europe Together” stanowi wyjątkową inicjatywę partnerską pomiędzy Gminą Zator (Polska), Bojnicami i Terchovą (Słowacja) oraz Berekfürdő (Węgry). Celem przedsięwzięcia jest nie tylko wzmocnienie dialogu między społecznościami lokalnymi, lecz także wspólne poszukiwanie odpowiedzi na wyzwania stojące przed współczesną Europą.
Projekt będzie miał wymiar szczególny, ponieważ zbiega się z ważnymi jubileuszami współpracy partnerskiej:
- 25-leciem partnerstwa Gminy Zator i Berekfürdő (2001–2026) – przypadającym w roku realizacji projektu,
- 20-leciem partnerstwa Gminy Zator i Terchovej (2005–2025),
- przygotowaniami do 20-lecia współpracy Gminy Zator i Bojnic (2007–2027) – przypadającym w roku po realizacji projektu.
Obchody tych jubileuszy będą nie tylko okazją do wspomnień i podsumowań, lecz także impulsem do wyznaczenia nowych celów i obszarów współpracy na kolejne dekady. Symboliczne znaczenie ma również fakt, że świętowanie jubileuszy odbędzie się w momencie, gdy Europa mierzy się z wieloma wyzwaniami: wojną w Ukrainie, kryzysem energetycznym, migracyjnym, a także gwałtownymi przemianami społecznymi i technologicznymi.
Cele projektu
- Edukacja europejska i pamięć historyczna
Projekt ma na celu pogłębienie wiedzy uczestników na temat historii Unii Europejskiej, jej fundamentów oraz kluczowych momentów integracji. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na: Deklarację Roberta Schumana (1950), upadek Muru Berlińskiego i zjednoczenie Niemiec (1989–1990), przyjęcie Karty Praw Podstawowych (2000), a także znaczenie samorządu terytorialnego (30-lecie w Polsce – 2020). Wydarzenia te zostaną omówione w kontekście współczesnych zagrożeń dla demokracji i jedności europejskiej.
- Bezpieczeństwo Europy w czasach kryzysów
Projekt stwarza przestrzeń do rozmów na temat roli Europy wobec współczesnych zagrożeń: wojny w Ukrainie, zagrożeń hybrydowych, cyberataków, kryzysu energetycznego i gospodarczego, pandemii Covid-19 czy skutków Brexitu. Uczestnicy podejmą dyskusję o tym, jaka powinna być odpowiedzialność samorządów lokalnych i organizacji pozarządowych wobec globalnych kryzysów.
- Przemiany demograficzne i solidarność pokoleń
Europa stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami demograficznymi: starzeniem się społeczeństw, migracjami i potrzebą lepszego wsparcia dla młodzieży i rodzin. W projekcie przewidziano specjalne panele i prezentacje poświęcone tym zagadnieniom – jak lokalne wspólnoty mogą przeciwdziałać depopulacji, jak angażować młodych ludzi w życie obywatelskie, a także jak integrować nowych mieszkańców, w tym migrantów i uchodźców.
- Cyfryzacja i rozwój technologiczny
Dynamiczny rozwój nowych technologii, w tym cyfryzacji usług publicznych, sztucznej inteligencji czy mediów społecznościowych, wpływa na funkcjonowanie lokalnych wspólnot i samorządów. Projekt przewiduje debatę i prezentacje dotyczące zarówno szans (np. cyfrowa edukacja, e-administracja, innowacje), jak i zagrożeń (cyberprzestępczość, fake news, wykluczenie cyfrowe osób starszych).
- Integracja ponadnarodowa i budowanie więzi
Kluczowym elementem projektu jest spotkanie mieszkańców czterech partnerskich miejscowości, ich wspólna praca, wymiana doświadczeń i integracja. Uczestnicy wezmą udział w konferencji, warsztatach, panelach dyskusyjnych, a także w wydarzeniach kulturalnych i sportowych. W ten sposób zostaną zbudowane więzi, które przetrwają długo po zakończeniu projektu.
- Dziedzictwo kulturowe i tradycje
Ważnym elementem będzie promocja europejskiego dziedzictwa kulturowego i lokalnych tradycji. Szczególne miejsce zajmą Europejskie Żniwa Karpiowe, które staną się symbolem wspólnoty, gościnności i radości ze współpracy międzynarodowej.
Rodzaje działań i spotkań
W ramach projektu zostaną zorganizowane różnorodne aktywności edukacyjne, kulturalne i integracyjne:
- Konferencja międzynarodowa – z udziałem przedstawicieli miast partnerskich oraz ekspertów. Konferencje będą okazją do refleksji nad wyzwaniami współczesnej Europy oraz wymiany dobrych praktyk pomiędzy samorządami.
- Panele robocze – poświęcone współpracy lokalnych społeczności, wymianie doświadczeń w zakresie samorządności, promocji produktów lokalnych czy współpracy w obszarze kultury i edukacji.
- Prezentacje tematyczne (warsztaty) – przygotowane przez ekspertów oraz lokalnych liderów, dotyczące m.in. promocji lokalnych produktów, dobrych praktyk administracyjnych, cyfryzacji usług czy wsparcia osób starszych.
- Warsztaty dla najmłodszych – poprzez gry, zabawy i działania artystyczne dzieci będą uczyć się wartości tolerancji, solidarności i współpracy ponadnarodowej.
- Debata oksfordzka – z udziałem młodzieży, przedstawicieli samorządów i mieszkańców, dotycząca przyszłości Europy, roli samorządów i organizacji pozarządowych w rozwiązywaniu kryzysów.
- Wykłady eksperckie – prowadzone przez specjalistów z dziedziny polityki europejskiej, demografii, bezpieczeństwa i cyfryzacji. Dzięki atrakcyjnej formie będą one dostępne dla szerokiego grona odbiorców.
- Uroczystości jubileuszowe – specjalny blok wydarzeń poświęcony świętowaniu 20- i 25-lecia partnerstw. Obejmą one część oficjalną (podpisanie Deklaracji Współpracy na Przyszłość, wystąpienia samorządowców), jak i część artystyczno-integracyjną (koncerty, prezentacja zdjęć i filmów archiwalnych itp.)
- Europejskie Żniwa Karpiowe – wydarzenie kulturalno-kulinarne, promujące lokalne produkty, tradycje i wspólne dziedzictwo. Będzie okazją do integracji mieszkańców, degustacji potraw, prezentacji artystycznych i wspólnej zabawy.
Wartość dodana projektu
Projekt nie tylko pogłębi współpracę międzynarodową, lecz także wzmocni rolę społeczności lokalnych jako filaru integracji europejskiej. Dzięki połączeniu refleksji nad historią, rozmów o współczesnych wyzwaniach, promocji kultury i wspólnego świętowania jubileuszy powstanie przestrzeń, w której mieszkańcy czterech państw będą mogli poczuć, że Europa to ich wspólny dom.
Ramowy program wydarzenia:
DZIEŃ 1 – Przyjazd i organizacja
2 lipca 2026 roku
Zakwaterowanie
Ceremonia otwarcia spotkania oraz kolacja powitalna
Spotkanie organizacyjne i warsztaty
DZIEŃ 2 – Wspólna tradycja
3 lipca 2026 roku
Śniadanie
Spotkania w grupach i warsztaty tematyczne:
- warsztaty turystyczne oraz z promocji marki i lokalnych produktów – cz. 1
- warsztaty dot. samorządności i przedsiębiorczości – cz. 1
- warsztaty dot. bezpieczeństwa (rozwój Obrony Cywilnej i Ochrony Ludności w czasach zagrożeń i kryzysów)
Obiadokolacja
DZIEŃ 3 – Wspólna historia – Wspólna przyszłość
4 lipca 2026 roku
Śniadanie
Wizyta studyjna – Muzeum Auschwitz-Birkenau (Oświęcim)
Obiad
Uroczysta Sesja Rady Miejskiej w Zatorze, Konferencja naukowa i panel ekspercki
Poczęstunek
DZIEŃ 4 – Europejskie Święto Karpia
5 lipca 2026 roku
Śniadanie
Spotkania w grupach i warsztaty tematyczne:
- warsztaty turystyczne oraz z promocji marki i lokalnych produktów – cz. 2
Obiad
Warsztaty tematyczne: lokalna tradycja, lokalne smaki (warsztaty kulinarne i wspólne gotowanie na Rynku w Zatorze)
Prezentacje artystyczne miejscowości partnerskich na scenie w ramach Europejskiego Święta Karpia
Wspólne ognisko
DZIEŃ 5 – Wspólna przyszłość
6 lipca 2026 roku
Śniadanie
Spotkanie i podsumowanie wydarzenia
Wyjazd delegacji
